Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), demans vakalarının yüzde 45’ine kadarının önlenebilir veya geciktirilebilir olduğunu gösteren yeni güncel tavsiyeler yayımladı. 2024 yılında Lancet dergisinde çıkan bir incelemede, demans riskini artıran 14 değişik ve değiştirilebilir faktör tespit edilmişti; DSÖ’nün bu yeni rehberi, bu bilgileri somut eylemlere dönüştürüyor. Örgüt Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, ülkelerin bilişsel sağlığı korumak için hemen uygulayabilecekleri net ve kanıta dayalı öneriler aldığını belirtti.
Öneriler arasında fiziksel ve sosyal olarak aktif kalmak, sigaradan ve aşırı alkolden uzak durmak ile sağlıklı beslenmek yer alıyor. Beyin sağlığının kalp-damar sistemiyle doğrudan ilişkili olması nedeniyle, kan basıncı, kolesterol ve kilo kontrolünün de kritik öneme sahip olduğu vurgulanıyor. Ayrıca son yıllardaki araştırmalar, işitme kaybıyla demans riski arasındaki güçlü bağı ortaya koyarken, işitme cihazlarının bilişsel gerilemeyi yavaşlatmada önemli rol oynayabildiğine işaret ediyor.
Bununla birlikte, DSÖ özellikle B ve E vitaminleri, omega-3 takviyeleri veya multivitamin komplekslerinin demansı önlemek amacıyla bilinçsizce kullanılmasına karşı çıkıyor. Denemeler, bu takviyelerin bilişsel gerilemeyi önlemede inandırıcı bir etki göstermediğini ortaya koymuş durumda. Uzmanlar, demans risk faktörlerinin genellikle birlikte var olduğu ve yaşam boyu biriktiği için bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiğinin altını çiziyor. Bireylerin beyin sağlığını koruması, aynı zamanda genel fiziksel sağlıklarını, duyularını ve sosyal bağlarını gözetmelerini gerektiriyor.
