Amerika Birleşik Devletleri’nde yürütülen ve JAMA Network Open dergisinde yayımlanan kapsamlı bir çalışma, fast food menülerine eklenen küçük çevresel etiketlerin tüketici davranışlarını önemli ölçüde etkileyebileceğini ortaya koydu. Araştırmacılar, 10 binden fazla katılımcıyı içeren rastgele kontrollü bir denemede, sanal bir fast food menüsünden sipariş vermelerini istedi. Katılımcılara, ürünlerin iklim üzerindeki etkisini gösteren farklı tipte etiketler sunuldu; bunlar arasında karbon ayak izini dolar bazında ifade eden maliyet bilgileri, iklim derecelendirmeleri ve yüksek etki uyarıları yer aldı.
Sonuçlar, iklim derecelendirmesiyle birlikte bir ölçekteki dağılımı gösteren ve basitçe ‘yüksek iklim etkisi’ ibaresi taşıyan etiketlerin en etkili yöntemler olduğu gösterdi. Kontrol grubunda, yani hiçbir iklim bilgisi bulunmayan menüde yüksek karbon ayak izine sahip ürünleri tercih edenlerin oranı yüzde 53 idi. Ancak iklim derecelendirmesi ve ölçeği gören katılımcılarda bu oran yüzde 45’e, sadece ‘yüksek iklim etkisi’ uyarısı görenlerde ise benzer düşük seviyelere geriledi. Çevresel maliyetin dolar cinsinden gösterildiği grupta ise anlamlı bir davranış değişikliği gözlemlenmedi.
Çalışma, tüketici tercihlerinin daha ekolojik bir hale gelirken beslenme kalitesinin de olumsuz etkilenmediğini doğruladı; gruplar arasında kalori, tuz ve şeker oranları açısından belirgin bir fark görülmedi. Ayrıca iklim değişikliği konusunda önceden endişeli olduklarını bildiren bireylerin bu etiketlere daha duyarlı tepki verdiği tespit edildi. Her ne kadar bu deney çevrimiçi ortamda ve simüle bir menü üzerinden gerçekleştirilse de, ABD’deki yetişkinlerin yaklaşık üçte birinin düzenli olarak fast food tükettiği düşünülürse, menülerdeki bu küçük bilgi değişikliklerinin günlük olarak milyonlarca yüksek etki içeren öğünün önüne geçme potansiyeli taşıdığı vurgulandı. Çalışma, karmaşık iklim verilerinin sade ve anlaşılır biçimde sunumunun, bireylerin bilinçli ve daha sürdürülebilir seçimler yapmasını kolaylaştırdığına işaret ediyor.
