Princeton Üniversitesi ve Princeton Plazma Fizik Laboratuvarı’ndaki bilim insanları, Güneş’in merkezinden daha sıcak füzyon plazmasını kontrol etmek için PACMAN adlı yapay zeka çerçevesini geliştirdi. Füzyon sistemlerinde oluşabilecek tehlikeli bozulmaların insan reflekslerinden çok daha hızlı, yani milisaniyeler içinde ortaya çıkması, anlık müdahale gerektirmektedir. Geliştirilen bu sistem, makine hızında kararlar alarak plazma dengesizliklerini henüz başlamadan tahmin edebilmekte ve gerekli düzeltmeleri gerçekleştirebilmektedir.
PACMAN (Yapay Zeka ile Tahmin ve Kontrol), çeşitli makine öğrenmesi modellerini tek bir entegre döngüde birleştirerek çalışmaktadır. Sistem, tokamak cihazlarından gelen gerçek zamanlı ölçümleri toplayıp analiz eder, olası senaryoları değerlendirir ve donanım güvenlik sınırlarına uygun komutları saniyenin yirmide birinde işler. Bu mimari, insan operatörlerin saniyeler mertebesinde verebildiği tepkilerin çok ötesinde bir hız ve hassasiyet sunar.
Bu teknoloji, ABD Enerji Bakanlığına bağlı DIII-D Ulusal Füzyon Tesisi’ndeki beş ayrı deneyde başarıyla test edildi. Deneyler sırasında PACMAN, plazma ısıtma sistemlerinin kontrolünü devraldı, ani enerji patlamalarını ve parçacık dalgalarını bastırdı. Özellikle ‘tearing mode’ olarak bilinen bir instabiliteyi 200 milisaniye öncesinden tahmin ederek sorunun oluşumunu engellediği gözlemlendi. Bu çalışma, Nuclear Fusion dergisinde yayımlanarak füzyon enerjisinin ticarileşmesi ve güvenliği açısından önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir.
