NASA’nın Hubble Uzay Teleskobu, Satürn’ün güney kutbunda daha önce görülmemiş devasa bir on köşeli atmosferik dalga yapısı tespit etti. Araştırmacılar, bu yeni bulguyu bilim dergisi Science Advances’ta yayımladı. Bu yapı, Satürn’ün kuzey kutbunda yaklaşık 40 yıldır gözlem altında olan meşhur altı köşeli jet akımına benzemekle birlikte, bazı önemli farklılıklar taşıyor. Bilim insanları, bu durumun gökyüzünde benzersiz bir atmosfer olayının gelişimini izleme fırsatı sunduğunu belirtiyor.
Görevin başında yer alan ekip, 2023’ten bu yana toplanan Hubble gözlem verilerini inceleyerek bu yapının zaman içinde nasıl şekillendiğini yeniden oluşturdu. Çalışmanın başyazarı Agustín Sánchez-Lavega, ilk ipuçlarının 2024’te yer tabanlı amatör astronomların çektiği fotoğraflarda fark edildiğini, ancak Hubble’ın uzaydan elde ettiği yüksek çözünürlüklü görüntülerle yapının varlığının kesinleştiğini aktardı. 2025’teki gözlemler ise on köşeli desenin çok daha net hale geldiğini gösterdi.
Uzmanlara göre bu dalga, yalnızca bulut tabakalarında kalmayıp Satürn’ün atmosferinin birden fazla katmanına yayılıyor. Yapının konumunun, teleskobun kullandığı ışık dalga boylarına göre hafifçe değişmesi, bulgunun derinliği hakkında önemli ipuçları veriyor. Satürn’ün mevsimsel döngüsü nedeniyle güney kutbunun Dünya’dan gözlemi son dönemde kolaylaştığı için bu keşif gerçekleşmiş oldu. Satürn’ün kuzeyindeki benzer yapıya ait 1990’dan beri aranan ve 2004-2017 arasında kalkan Cassini uzay aracı tarafından da tespit edilemeyen bu yeni formasyonun neden ve ne zaman ortaya çıktığı hâlâ gizemini koruyor. Bilim insanları, yapının gelecekte kuzeydeki gibi kalıcı bir hal mi alacak yoksa mi geçici olarak yok olacak, Hubble ve James Webb Uzay Teleskobu ile yapılacak takip gözlemleri ve bilgisayar modelleriyle aydınlatmayı hedefliyor.
