Dünya demografik tarihinde bir ilke imza atıldı: Küresel çapta 65 yaş üstü bireylerin sayısı, 5 yaş altı çocukların sayısını ilk kez geride bıraktı. ABD Nüfus Sayım Bürosu’nun ‘Yaşlanan Bir Dünya: 2025’ raporu, bu dönüşümün öngörülenden çok daha hızlı gerçekleştiğini ve sorunun yalnızca gelişmiş ülkelerle sınırlı kalmadığını ortaya koydu. Rapora göre 65 yaş üzeri nüfus oranı yüzde 10,5’e yükselirken, 2060 yılında bu grubun sayısının 2 milyara ulaşması ve oranın yüzde 19,6’ya çıkması bekleniyor. Avrupa, yaşlanan nüfus baskısından en çok etkilenen bölge olarak öne çıkıyor; kıtada yaşlı oranının 2060’da yüzde 31’e yükseleceği tahmin ediliyor. Buna karşın Afrika, dünyanın en genç nüfusuna sahip olsa da, 2060’a kadar yaşlı kesimin 4 kat artacağı öngörüleri ile benzer bir demografik sıkışma yaşıyor. Çin, Hindistan ve Meksika gibi yüksek nüfuslu ülkelerde doğurganlık oranlarının ise artık nüfus yenileme seviyesinin altına düştüğü vurgulanıyor.
Uzmanlar, bu değişimin emeklilik sistemlerini, sağlık harcamalarını ve iş gücü piyasasını ciddi biçimde zorlayacağını belirtiyor. Türkiye’de yaşlı nüfus oranı son beş yılda yüzde 20 artarak yüzde 11,1 seviyesine ulaştı; bu durum ülkeyi ‘çok yaşlı’ statüsüne taşıdı. Demografi uzmanları, bu zorlu süreçte zorunlu bakım sigortası, işletme içi emeklilik fonları ve doğurganlığı artıracak yeni devlet politikalarının acilen devreye sokulması gerektiği konusunda uyarılarda bulunuyor. Türkiye, 2025-2035 dönemini ‘Aile ve Nüfus On Yılı’ ilan ederek bu krize karşı geniş kapsamlı adımlar atmayı planlarken, küresel ölçekte de Birleşmiş Milletler’in yaşlanan nüfus krizine yönelik ortak bir aksiyon planı oluşturması gerektiği savunuluyor.
