Eli Lilly firmasının geliştirdiği yeni nesil kilo kaybı ilacı retatrutide, henüz herhangi bir resmi onay almadan ve insan kullanımına açılmadan önce sahte versiyonlarıyla büyük bir krize yol açtı. Bilim insanları, deneysel aşamasındaki bir ilacın taklitlerinin bu denli yaygınlaşmasını son derece endişe verici buluyor. Birleşik Krallık’ta spor salonlarından güzellik merkezlerine, sosyal medya platformlarından sokak satıcılarına kadar her yerde ‘reta’ olarak bilinen bu yasa dışı ürünler satılmaya başlandı.
Uzmanlar, bu durumun tıp tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir tehlike olduğunu vurguluyor. Gerçek ilacın üçüncü aşama denemelerinde bile onay alma şansının %50’de kaldığını hatırlatan yetkililer, sahte ürünlerin bilinmeyen maddeler, kirletici madde veya hatalı dozajlar içerebileceği konusunda uyarıyor. Eczacı Sehar Shahid, halkın bu yasa dışı enjeksiyonları güvenli sanarak yaptığını ve durumun normalleştiğini ifade ediyor.
Brighton’dan 20 yaşındaki Tom Davies, Çin’den satın aldığı sahte ilacı önerilenden sekiz kat fazla dozda alarak ağır bir tabloyla hastaneye kaldırılma riski atlattı. Davies, 72 saat süren şiddetli ishal ve mide bulantısı yaşadığını, vücudunun aşırı baskı altında kaldığını dile getirdi. Benzer şekilde, endokrinolog Prof. Donal O’Shea, genç ve sağlıklı kişilerin böbrek yetmezliği, kusma ve ishal şikayetleri ile acil servislere başvurduğunu belirtiyor. Bazı kişisel antrenörlerin müşterilerine bu ilaçları uygulamadan önce herhangi bir tıbbi kontrol yapmadığı da rapor ediliyor.
Eli Lilly, klinik denemeler dışında hiçbir ürünün retatrutide olduğunu iddia etmemesi gerektiğini ve sahte ürünlerin ciddi sağlık riskleri taşıdığını duyurdu. İlaç onaylanırsa, GLP-1, GIP ve GLP-3 gibi üç farklı hormon reseptörüne etki ederek dünyada ilk ‘çift G’ ilacı olmaya aday. Ancak şu an itibarıyla sahte ürünler, deneklerin kendilerinin ‘deney faresi’ haline gelmesine neden olarak öngörülemeyen sağlık sorunlarına zemin hazırlıyor.
