Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık yetkililerinin incelediği gizli lojistik kayıtları, Çin merkezli devlete bağlı bir şirketin 2026 başlarında Rusya’ya büyük miktarda drone üretimi hammadde yolladığını ortaya koydu. İddialara göre Jilin Kimyasal Llif Uygulama Grubu’na bağlı fabrikadan, Rusya’nın nükleer devi Rosatom’ın iştiraki olan Alabuga-Volokno’ya 46 ton karbon elyaf ön maddesi gönderildi.
Yükün, askeri amaçlı kullanıldığına dair şüpheleri bertaraf etmek amacıyla sıradan sivil sentetik lif kolu için kullanılan gümrük koduyla beyan edildiği belirlendi. Analistler, bu maddenin yaklaşık 1.300 adet uzun menzilli saldırı dronunun üretimine yetecek hacimde olduğunu öne sürüyor. Ukrayna Güvenlik ve İşbirliği Merkezi’nin araştırmaları, 2022’den bu yana aynı iki firma arasında en az sekiz benzeri ihracat sözleşmesinin izlendiğini gösteriyor.
Uzmanlar, yaptırımlar nedeniyle Çin’in Rus silah sanayisi için bileşen tedariğinde neredeyse tekel konumuna geldiğini ve Moskova’nın askeri üretim kapasitesini sürdürmek için Pekin’e bağımlılığının arttığını vurguluyor. Eski ABD yetkilileri, devlete bağlı firmaların hükümetin bilgisi dışında hareket edemeyeceğini belirterek Çin’in ‘sorumluluk kabul etmeme’ politikasını sorguluyor.
Konuyla ilgili olarak Çin Büyükelçiliği, ülkenin çift kullanımlı malların ihracatını sıkı bir şekilde denetlediğini ve çatışmanın taraflarını silahlandırmadığını savunarak suçlamaları reddetti. Rosatom sözcüsü ise şirketin tüm operasyonlarının mevcut yasalara ve regülasyonlara tam uyum içinde gerçekleştirildiğini, aksini iddia edenlerin Rus gümrük makamlarının çalışma mantığını anlamadığını ifade etti. Bu tartışmalar, Washington’da yapılması planlanan ABD-Çin liderler zirvası öncesinde yaşanması nedeniyle diplomatik gerilimi de artırıyor.
