Güney Dakota’da yerin yaklaşık 1,6 kilometre derinliğine kurulan LUX-ZEPLIN (LZ) deneyi, bilim insanlarını heyecanlandıran ve karanlık madde konusunda yeni sorular doğuran nadir bir parçacık olayı tespit etti. Mart 2023 ile Nisan 2024 arasında toplanan verilerden gelen bu sinyal, standart fizik kuralları ve bilinen arka plan gürültüsüyle açıklanamayacak kadar sıra dışı görünse de, henüz kesin bir keşif için gereken istatistiksel eşiğin altında kalıyor.
Duyarlılığı artırmak için 10 ton ultra saf sıvı zenon kullanan dedektör, zayıf etkileşimli kütleli parçacıkların (WIMP) izini sürmek üzere tasarlandı. Toplam 2,6 sigma anlamlılığa sahip olan olay, bilinen arka plan süreçlerinden kaynaklanma olasılığının yüzde 0,5 civarında olduğu yönünde tahminlere yol açtı. Brown Üniversitesi’nden deney sözcüsü Rick Gaitskell, bu bulgunun karanlık maddenin ilk ipuçlarından biri olabileceğini ancak tek bir veri noktasıyla iddiada bulunulmasının erken olduğunu vurguladı.
Kusursuz bir ortamda çalışan uluslararası bir ekip, olayın kaynaklanabileceği her türlü alternatif senaryoyu aylardır inceliyor. Eğer bu sinyal gerçekten karanlık maddeden geliyorsa, ilgili parçacığın protonun kütlesinden en az 200 kat daha ağır olduğu ve bilinen modellerin ötesinde etkileşimler gerçekleştirdiği anlamına gelebilir. Bilim dünyası, bu gizemli olayın çözümlenmesi için verileri dikkatle izlemeye devam ediyor.
