Çin, Orta Asya’yı kapsayan stratejik ticaret koridorlarındaki en önemli hamlelerden birine imza attı. Çin, Kırgızistan ve Özbekistan’ı birbirine bağlayacak olan yeni demiryolu projesinde, inşaat sürecinde kritik bir eşik aşılarak ilk tünelin kazısı tamamlandı. Yaklaşık 210 metre uzunluğundaki bu tünel, Kırgızistan bölümündeki çalışmaların başladığı 2025 yılının haziran ayından bu yana gerçekleştirilen somut ilerlemenin en somut kanıtı olarak kayıtlara geçti.
Toplamda 500 kilometreyi aşan bu devasa hat, Batı Çin’deki Kaşgar kenti ile Özbekistan’ın Endijan şehrini doğrudan birbirine bağlayacak. Projeye göre, Çin’in standart ray aralığı ilk kez Orta Asya’nın kalbine kadar uzanacak. Uzmanlar, hattın devreye girmesiyle birlikte Çin’den Avrupa ve Orta Doğu’ya karayoluyla yapılan sevkiyat sürelerinin, mevcut hatlara kıyasla sekiz güne kadar kısalabileceğini öngörüyor. Bu durum, Rusya ve Kazakistan üzerinden geçen geleneksel koridorlara bağımlılığı azaltan yeni bir jeopolitik denklem oluşturuyor.
Projede teknik zorluklar nedeniyle uzun süredir süren ray aralığı anlaşmazlığı, Makmal istasyonunda kurulacak aktarma merkeziyle çözüme kavuşturuldu. İnşaat sürecinde 27 tünel, 43 köprü ve 88 yatak bölümü üzerinde eş zamanlı çalışmalar sürüyor. Çinli yetkililer hattın 2031 yılına hazır olmasını hedeflerken, Özbekistan tarafı süreci hızlandırarak projeyi 2028 yılında tamamlama isteğini açıkça dile getiriyor. Bu farklı zamanlama beklentileri, onlarca yıldır kağıt üzerinde kalan projeye yönelik artan siyasi ve ekonomik baskıyı gözler önüne seriyor.
